Updated: 26-03-2006
Op deze pagina vindt u algemene informatie over de cavia. Ik heb gemerkt dat
er nogal eens vragen zijn over voeding, huisvesting, fokken etc. van de cavia.
Ik zal hier zo kort mogelijk informatie geven over deze zaken.
*Cavia’s zijn groepsdieren en worden liever samen(met 2 of meer)
gehouden. Dit kan de combinatie zeugje-zeugje zijn, beertje-beertje of
gecastreerd beertje-zeugje. Nooit een beertje en zeugje altijd samen
houden, zij moeten een eigen hok tot hun beschikking hebben, ook als je
ermee fokt. Als je een cavia toch alleen wilt houden, moet je altijd veel
tijd aan het diertje besteden, dus niet 2 x per dag voer geven en verder
niet naar omkijken. *Het hok voor 1 cavia moet min. 60 x 40 cm groot zijn, voor 2
cavia’s min. 50 x 70 cm. Hoe groter hoe beter, natuurlijk. Er kan een slaaphuisje
in geplaatst worden, maar hierdoor kan het dier wat schuwer blijven. Beter
is het om dit alleen ’s nachts in de kooi te zetten of altijd als het
diertje goed gewend is. Water kan het beste in een drinkflesje gegeven worden. *Cavia’s kunnen het beste binnen gehouden worden, zeker in de
winter. In de zomer kunnen ze wel buiten gehouden worden, maar als de temp.
onder de 10°C. komt, moeten ze naar binnen of een schuur in. *Als bodembedekking kan men het beste zaagsel (houtvezel) en een
beetje hooi gebruiken. Het hooi dient tevens als voeding, dit kan eventueel
ook nog extra in een afgedekt hooiruifje gegeven worden. Let op dat de
cavia hier niet in kan springen, i.v.m. blessures aan de pootjes. Foto’s
van mijn caviahuisvesting vindt je in het fotoalbum Huisvesting (even
klikken).
*De voeding van de cavia moet altijd vit. C bevatten, omdat ze
dit zelf niet kunnen aanmaken. Het beste is om korrelvoer met toegevoegd
vit. C te geven(bv. Hope Farms of Kasper). Bij gemengd voer bestaat de kans
dat ze alleen de lekkere dingetjes eruit eten en de vitamines laten liggen. Daarnaast mag een cavia altijd groenvoer eten. Als ze dit niet
gewend zijn(cavia’s uit dierenwinkels zijn dit vaak niet (meer) gewend),
met kleine beetjes beginnen. Als de cavia bij een fokker vandaan komt,
altijd vragen wat hij/zij gewend was. Goede groentes zijn: witlof,
andijvie, winterwortel, appel, paprika, wortelloof. Sla niet of met mate
geven, i.v.m. bepaalde stoffen die erin zitten en het hoge vochtgehalte. *Een cavia moet altijd hooi tot zijn beschikking hebben. Dit is
nodig om een goede darmwerking te behouden. De maag en darmen van een cavia
moeten altijd gevuld zijn. Bij teveel korrelvoer kunnen ze te dik worden,
dus is het beter om veel hooi te geven. Teveel hooi bestaat niet.
*Dierenwinkel: meestal weet men weinig over de achtergrond van
het diertje. Helaas zijn er nog steeds veel dierenwinkels die hun dieren
bij een ‘groothandel’ kopen, waardoor er veel problemen met de gezondheid
van de diertjes kunnen ontstaan. Denk hierbij aan vergevorderde inteelt.
Ook is de kennis van de mensen die in een dierenwinkel niet altijd even
goed, uitzonderingen daargelaten. Heel vaak komt het nog voor dat er een
zeugje en beertje samen verkocht worden als zijnde 2 zeugjes……met alle
gevolgen van dien. Prijzen kunnen van heel goedkoop tot heel duur zijn
(soms meer dan € 20 voor een rasloos diertje….) *Particulier: hiermee wordt iemand bedoeld die bewust of
onbewust een nestje heeft gekregen, maar niet specifiek op raskenmerken
etc. fokt. Hier is wel de achtergrond van het diertje bekend, maar meestal
niet verder dan 1 generatie. Dit zijn ook vaak weer dieren die zelf uit een
dierenwinkel gekomen zijn. Ook hier is de geslachtsherkenning soms een
probleem. Meestal kan men heel goedkoop een cavia aanschaffen. *Fokker: hiermee wordt de hobbyfokker bedoeld, die bv. een
specifiek ras fokt. Hier is vaak heel veel van het diertje bekend en de
meeste fokkers weten uit ervaring veel over cavia’s. Bij een fokker mag
geslachtsherkenning geen enkel probleem zijn. Cavia’s van een fokker hoeven
zeker niet duurder te zijn dan de cavia uit de dierenwinkel, vaak zijn de
prijzen zelfs lager. *Broodfokker/handelaar: hiermee worden die ‘fokkers’ bedoeld,
die nergens op letten en nestje na nestje fokken met de cavia’s. Inteelt
wordt in grote mate toegepast, omdat men domweg niet meer weet wie welke
cavia is. Door hier een cavia te kopen, is vragen om problemen en de fokker
gaat lekker door. *Opvang/asiel: er zijn tegenwoordig steeds meer
knaagdierenopvangen in Nederland te vinden. Hier kunnen mensen hun
konijnen, cavia’s en andere knaagdieren brengen als zij daar zelf om wat
voor reden dan ook niet meer voor kunnen zorgen. De cavia’s worden dan weer
herplaatst bij andere mensen. Er mag over het algemeen niet gefokt worden
met dieren die uit een opvang komen (net als bij honden en katten uit het
asiel) en de beertjes worden daarom vaak gecastreerd. Naast volwassen
dieren zijn er ook jonge dieren te vinden in de opvangen, menigmaal komen
zeugjes drachtig binnen en krijgen hun jongen in de opvang. Er zijn zowel
rasdieren als kruisingen te vinden.
Een korte opsomming van de rassen. *Gladhaar: het meest voorkomende ras, gemakkelijk in haarverzorging.
Karakters zijn zeer verschillend. *Crested of Gekruinde cavia: een Gladhaar met een kruin midden
op de kop. *Borstel(Abyssinian): cavia met rozetten over het hele
lijf(‘punkcavia’). Kan vaak wat drukker zijn dan de Gladhaar. Geen speciale
haarverzorging nodig. *Satijn: Gladhaar of Borstel met Satijnbeharing, glanst heel
mooi. Kunnen nog wel eens iets klein blijven en vlugger botproblemen
krijgen. *Rex: een forse cavia met rechtopstaand, stug haar. De buik en
snorharen zijn gekruld. Een Rex is pas ‘goed’ qua haar op de leeftijd van 1
– 1,5 jaar. *US-Teddy: lijkt op de Rex, maar is toch een ander ras. Heeft
ook rechtopstaand haar, maar is veel zachter. De Teddy mag geen krullen
hebben. Beide rassen hebben geen extra haarverzorging nodig. *Langhaar(Peruvian): een langharige cavia met rozetten, hierdoor
heeft het dier een pony voor de ogen. *Sheltie: een langharige cavia zonder rozetten, het haar valt
sluik langs het lichaam. Op de kop is het haar kort. *Coronet: idem als Sheltie, maar dan met een enkele kruin midden
op de kop (zoals een Engels Gekruinde cavia dat heeft). *Texel: een langharige Rex, dus een langharige cavia met krullen Voor alle langharige rassen geldt dat er extra haarverzorging
nodig is. Al deze rassen zijn in verschillende kleuren aanwezig. Niet alle
kleuren zijn erkend voor tentoonstellingen. De fokkers van de verschillende
rassen weten hier meer over te vertellen. De cavia’s uit dierenwinkels zijn vaak mengelmoesjes van deze
rassen.
Voor uitgebreide informatie over de Rassen, klik hier:
Weet goed waar je aan begint als je wilt fokken met cavia’s. Dit
klinkt misschien raar uit de mond van een caviafokster, maar het gaat niet
altijd over rozen. Men moet rekening houden met het feit dat er ook
geboortes zijn die niet goed gaan. Het is algemeen bekend dat 10% van de
jongen doodgeboren worden. Ook kunnen er jongen van een paar dagen oud
opeens dood gaan. Aangezien je meestal niet alle jongen zelf kan houden,
zullen er verkocht moeten worden. Kan je wel afstand doen van deze jonge
dieren? Ook zijn er perioden dat het wel lijkt alsof iedereen jonge cavia’s
te koop heeft en is het soms moeilijk om ze zelf te kunnen verkopen. Ook
dierenwinkels zitten niet altijd te springen om cavia’s, persoonlijk ben ik
er ook geen voorstander van om dieren naar dierenwinkels te brengen. Het
klinkt soms makkelijker dan het is…….. Als men fokt met cavia’s moet men er ook rekening mee houden dat
er hoge dierenartskosten nodig kunnen zijn, bij bv. een keizersnee of
andere complicaties. Het is nl. een fabeltje dat alle fokkers zonder pardon
hun dieren zouden afmaken als er iets mee is. Helaas zijn er zulke fokkers
die dat doen, maar ook heel veel fokkers hebben wel hart voor hun dieren,
wat dus hoge kosten met zich mee kan brengen. Verdere vraag is: wat is het doel van het fokken? Wil men alleen
af en toe jonge caviaatjes of wil men echt serieus gaan fokken voor
tentoonstellingen, met rasdieren dus? Zo af en toe een nestje kan in
principe met elke cavia die daar de goede leeftijd voor heeft, maar het is
over het algemeen af te raden om te fokken met dieren waar geen achtergrond
van bekend is. Twee dieren in een dierenwinkel gekocht kunnen broer en zus
van elkaar zijn, of zelf al nakomelingen van verregaande inteelt zijn. Het
is niet slim om met zulke dieren door te fokken. Als men serieus met
rasdieren wil gaan fokken, is het misschien heel slim om lid te worden van
een kleindiervereniging bij u in de buurt. Ook kan men lid worden van de
Nederlandse Cavia Club (NCC), waar vele fokkers bij aangesloten zijn. Dit
is geen garantie voor goede fokkers (helaas), maar wel al een stap in de
goede richting. Houdt er rekening mee dat ook het verkopen van volwassen
dieren soms nodig is om een lijn goed en gezond te houden…… Oké, er is besloten om met enkele dieren te gaan fokken. Met het
volgende moet dan rekening gehouden worden: Zeugjes kunnen al gedekt čn bevrucht worden op een leeftijd van
4 weken. Nu zullen de meeste dieren pas vruchtbaar zijn met 8 weken, maar
er zijn dus ook uitzonderingen van 4 weken. Dit geldt ook voor de beertjes,
er zijn dieren bekend die met 4 weken al voor nakomelingen gezorgd hebben.
Het wil dus zeggen dat beertjes en zeugjes vanaf 4 weken gescheiden moeten
worden, aangezien zeker de zeugjes nog veel te jong zijn om jongen te
krijgen. Het beste kan een zeugje met 5 – 10 maanden voor het eerst gedekt
worden, met de nadruk op de 5 maanden (dus liever 5 maanden dan 10
maanden). Ook moet ze een minimum gewicht van ca. 800 gram hebben, maar
liever nog wat zwaarder (rasafhankelijk). Een zeugje ouder dan 1 jaar mag
nooit voor het eerst jongen krijgen, dit omdat haar bekken dan vergroeid is
en het tot zware complicaties kan leiden bij de bevalling. Dit kan het
leven van moeder en jongen kosten. Als een zeugje eenmaal voor haar 1e jaar
jongen heeft gehad, kan zij wel na die leeftijd nestjes blijven krijgen.
Het is ook heel belangrijk om de beer niet aanwezig te laten zijn bij de
bevalling. Dit niet omdat hij de jongen iets zou aandoen (in tegendeel
vaak), maar omdat het zeugje na de bevalling alweer vruchtbaar is en dus
gedekt kan worden. Dit wordt wel toegepast bij sommige fokkers, zelf vind
ik het te zwaar voor het zeugje. Een zeugje kan het beste 2 keer per jaar
een nestje krijgen, zeker niet vaker en dus met een rustpauze tussen de
nestjes in. Beertjes kunnen al vrij jong ingezet worden voor de fok, maar
begin dan wel met maar één zeugje bij het jonge beertje. Als hij wat ouder
is kan hij gerust met 2 of 3 zeugjes gehouden worden, mits je zelf de
ruimte heb om ook 2 of 3 nestjes tegelijk te kunnen huisvesten (stel je
voor: 3 nestjes van 6 jongen……het kan altijd gebeuren!). De draagtijd van
een cavia is 63-72 dagen, met de nadruk op 68 dagen of meer. Jonge cavia’s
worden kant-en-klaar geboren, met open ogen, tanden en volledig haar. Ook
lopen zij binnen 5 minuten na de geboorte al rond. Jonge cavia’s mogen
gerust opgepakt worden om geslacht en gestel te controleren, de moeder zal
haar jongen praktisch nooit verstoten om die reden. Zij kennen ook geen
nest en verschillende moeders samen zullen alle aanwezige jongen laten
drinken, ongeacht of het hun eigen jong is of niet. Het ene zeugje zal dat
iets makkelijker toelaten dan het andere. Jonge beertjes kan je dus het beste met 4 weken apart van de
moeder zetten, jonge zeugjes kunnen bij de moeder blijven tot ze verkocht
worden of voor altijd als zij blijven. Het is wel zo dat een moeder op den
duur haar eigen jong niet meer herkend als haar eigen jong, zeker als zij
een tijdje van elkaar gescheiden worden. Maar ook moeders en dochters die
bij elkaar blijven herkennen elkaar meestal niet meer na een aantal
weken/maanden. Zie
foto helemaal onder voor de geslachtsherkenning bij zeer jonge cavia’s
Klik hier om meer informatie te vinden over de Satijnziekte die kan voorkomen bij cavia’s met de Satijnbeharing.
*Volwassen
gewicht (rasafhankelijk): - zeugje (vrouwtje) ca. 900 - 1300 gram - beertje (mannetje) ca. 1000 – 1500 gram *Geslachtsrijp: zeugje bij 4 - 8 weken, idem bij beertje *Dekrijp/Fokrijp: Zeugje bij min. 5 maanden, wel altijd
(indien gewenst) laten dekken voor ze 10
maanden is, i.v.m. het vergroeien van het bekken. Minimum gewicht om een zeugje te laten
dekken: ca. 800 gram. *Draagtijd: 63 - 72 dagen, 1 - 6 jongen die geheel af
geboren worden. Met 4 weken moeten de beertjes gescheiden
worden van de zeugjes (moeder, zusjes etc.). Met 4-5 weken (en minimaal 300 gram)
kunnen zij verkocht worden. *Levensverwachting: 4-6 jaar, maar er zijn ook oudere dieren
bekend (8 jaar en ouder!).
Geslachtsherkenning:
©Caviastal ‘Bellamy’